Пульс
3.3.2 Пульс "Кан тамырдын кагышы" же "жүрөктүн согушу"– бул бир мүнөт ичиндеги жүрөктүн согуусу. "Кан тамырдын кагышы” жүрөктүн согуусунун сапатын дагы билдирет. Күчтүүбү же алсызбы? Бирдей согуп жатабы же бирдей эмеспи? Жүрөктүн согушунун ылдамдыгын текшерүү үчүн, манжаңарды артерия тамырына коюп, бир мүнөттө канча жолу согорун санаңыз. Практика кылуу менен, согуу канчалык бирдей жана күчтүү экенин билип аласыңар. Мал тынч эс алып жатканда текшергенге аракет кылгыла.
Жүрөк мал корккондо, кыймылдаганда, ылаңдаганда, жүрөк оорудан улам, ысыктан жана дене табы көтөрүлгөндө тез-тез согот.
Алсыз же бирдей ылдамдыкта сокпогон жүрөк, кандын денеге жакшы жетпей жатканынан, же мал катуу шок болгондугунан, же малдын өлөөр алдындагы абалынан кабар берет.
Уйдун, буйволдун жана топоздун куйругу түз ичегиге жакын болгондуктан, манжаны ичегиге салып, жүрөктүн согуусун текшерсе болот.
Жылкы, эшек, качыр, кой жана эчкинин жүрөк согуусун, жаактын алды жагындагы күрөө тамырга колду коюп санап билип алса болот.
Таблица1: Салкын аба ырайында жүрөктүн жана дем алуунун иштөөсүнүн орточо көрсөткүчтөрү
| Жаныбар | Дем алуу ылдамдыгы | Жүрөктүн согуу ылдамдыгы / мүнөтүнө |
|---|---|---|
| Эркек / Ургаачы | 12 | 70 |
| Музоо (бир нече күндүк) | 56 | 125 |
| Торпок (6 айлык) | 30 | 96 |
| Кунаажын (1 жашка чейинки) | 27 | 91 |
| Уй мал (чоң) | 16 | 50 |
| Буйвол (6 айлык музоо) | 28 | - |
| Буйвол (чоң) | 12 | 45 |
| Жылкы | 10-12 | 44 |
| Эчки / Кой (чоң) | 15 | 75 |
| Эчки / кой (жаш) | 20 | 110 |
| Торопой (2 жумалык) | 25 | 138 |
| Чочко (12-14 жумалык) | 18 | 112 |
| Чочко (чоң) | 15 | 65-85 |
| Коен | 55 | 130 |
| Канаттуу (ар түрдүү) | 12-40 | 100-200 |