Малдын салмагын божомолдоо
2.3 Малдын салмагын божомолдоо Кайсы учурда салмакты ченөө маанилүү?
Дарынын дозасын эсептөөдө – дозалар көбүнчө малдын салмагына негизделет.
Малды сатып жатканда – кээ бир жерлерде мал салмагына жараша сатылат.
Салмак кошууну көзөмөлдөөдө – малдын ээси мал салмак кошуп жатканын же арыктап баратканын билгиси келген учурда.
Малдын салмагын аныктоонун ыкмалары Тараза. Эгер тараза туура болсо, бул эң так болот.
Метр менен ченөө. Бул ыкма үчүн метр эле талап кылынат, анан муну бардык жерде колдонсо болот. Мал ченелгенден кийин эки ыкманын бирин колдонсо болот. Даяр таблицадан малдын салмагын кароого болот же ченөөлөргө ылайык эсептөө керек.
| Сантиметр менен дюйм |
|---|
| Кээ бир метрлер сантиметр менен эмес дюйм менен ченелет. Дюймдан сантиметрге которуп эсептөөгө туура келет. Мындай которуу кыйын эмес, болгону, төмөнкү эсептөөнү колдонгула: |
| ____ дюйм X 2.54 = сантиметр. |
| мисалы: 12 дюйм = ?? сантиметр ----> 12 дюйм X 2.54 = 30.5 сантиметр. |
Уйдун салмагын билүүнүн бир жолу

Уйдун салмагын билүү үчүн жумшак метрди уйдун колтугунан алып өткүлө. Мындай кылып ченөөнү айлантуу же “ороо” деп атайт. Төмөндөгү таблицаны малдын салмагын аныктоо үчүн колдонгула.
Уйдун божомолдуу салмагын аныктоо боюнча таблица
| Көкүрөктөн сантиметр менен ченөө | Килограмм салмак (чоңураак же сырттан келген мал) | Килограмм чен менен (кичирээк же жергиликтүү мал) | Көкүрөктөн сантиметр менен ченөө | Килограмм салмак (чоңураак же породалуу мал) | Килограмм салмак (кичирээк же жергиликтүү мал) | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 66 см | 37 кг | 27 кг | 130 см | 189 кг | 179 кг | |
| 69 см | 38 кг | 30 кг | 132 см | 197 кг | 189 кг | |
| 71 см | 41 кн | 33 кг | 135 см | 207 кг | 200 кг | |
| 74 см | 44 кг | 37 кг | 137 см | 217 кг | 210 кг | |
| 76 см | 46 кг | 40 кг | 140 см | 227 кг | 222 кг | |
| 79 см | 49 кг | 44 кг | 142 см | 239 кг | 234 кг | |
| 81 см | 54 кг | 47 кг | 145 cм | 251 кг | 246 кг | |
| 84 см | 58 кг | 52 кг | 147 cм | 263 кг | 258 кг | |
| 86 см | 63 кг | 57 кг | 150 cм | 276 кг | 271 кг | |
| 89 см | 67 кг | 62 кг | 152 cм | 289 кг | 284 кг | |
| 91 см | 72 кг | 67 кг | 155 cм | 303 кг | 298 кг | |
| 94 см | 77 кг | 72 кг | 157 cм | 318 кг | 312 кг | |
| 96 см | 82 кг | 78 кг | 160 cм | 332 кг | 327 кг | |
| 99 см | 87 кг | 84 кг | 163 cм | 348 кг | 341 кг | |
| 102 см | 95 кг | 91 кг | 165 cм | 363 кг | 357 кг | |
| 104 см | 102 кг | 97 кг | 168 cм | 379 кг | 372 кг | |
| 107 см | 109 кг | 103 кг | 170 cм | 395 кг | 389 кг | |
| 109 см | 117 кг | 110 кг | 173 cм | 412 кг | 405 кг | |
| 112 см | 125 кг | 118 кг | 175 cм | 430 кг | 421 кг | |
| 114 см | 134 кг | 125 кг | 180 cм | 466 кг | 457 кг | |
| 117 см | 143 кг | 134 кг | 183 cм | 485 кг | 476 кг | |
| 119 см | 152 кг | 143 кг | 185 cм | 504 кг | 496 кг | |
| 122 см | 161 кг | 152 кг | 191 cм | 543 кг | 535 кг | |
| 124 см | 170 кг | 160 кг | 193 cм | 563 кг | 555 кг | |
| 127 см | 179 кг | 170 кг | 196 cм | 583 кг | 576 кг |
Салмак ченөөнүн экинчи жолу Жумшак ченегич (дюйм менен эсептеген) менен малдын көкүрөгүнөн тарткыла. Астыңкы буттардын түбүнөн ченегиле.

Далынын учунан жамбаш сөөктүн учуна чейин ченегиле.

Эсептөө: (көкүрөк x көкүрөк x узуну) / 10,840 = салмак (килограмм).
Айландыруу (фунтка): килограмм салмак X 2.2 = салмак (фунт).
Мисалы, уйдун ченемдери төмөндөгүдөй дейли:
Көкүрөк = 140 cм узуну =124 cм Эсептөө: (140 x 140 x 124) / 10840 = 224 килограмм Айландыруу: 224 x 2.2 = 492 фунт Чочколордун салмагын болжолдоо Чочконун болжолдуу салмагын билүү: Чочконун узундугун жана көкүрөгүн тарткыла. Андан кийин ылдыйдагы таблицага койгула.
Узунун кулактардын ортосунан куйруктун түбүнө чейин ченегиле.
узундугу

Көкүрөгүн, алдынкы буттардын түбүнөн алып ченегиле.
Көкүрөк

Эсептөө: көкүрөк (cм) x көкүрөк (cм) = салмак (килограмм)
120. гр Чочколордун салмак таблицасы Таблицадагы эң үстүңкү катардан узунуна эң жакын санга оң колдун сөөмөйүн койгула. Солдогу эң четки катардан көкүрөктү ченеген санга жакынына сол колдун сөөмөйүн койгула. Анан оң сөөмөйдү ылдыйга, сол колдун сөөмөйүн оңго жылдырып, эки сөөмөй кайсы сандан кесилишсе, ошол сан чочконун болжолдуу салмагы болот.
Узуну(cм)
| 80 | 90 | 100 | 110 | 120 | 130 | 140 | 150 | 160 | 170 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Көкүрөк | 80 | 36 | 42 | 50 | 58 | 69 | 80 | 93 | 107 | 121 | 137 |
| (cм) | 90 | 40 | 47 | 54 | 65 | 74 | 86 | 98 | 111 | 126 | 143 |
| 100 | 48 | 55 | 63 | 72 | 82 | 94 | 106 | 120 | 135 | 151 | |
| 110 | 60 | 67 | 75 | 84 | 94 | 105 | 118 | 132 | 146 | 162 | |
| 120 | 75 | 82 | 90 | 99 | 109 | 120 | 133 | 147 | 161 | 177 | |
| 130 | 94 | 101 | 108 | 117 | 120 | 139 | 161 | 165 | 180 | 196 | |
| 140 | 118 | 123 | 130 | 139 | 150 | 161 | 173 | 187 | 202 | 218 | |
| 150 | 141 | 148 | 156 | 165 | 175 | 186 | 189 | 212 | 227 | 243 | |
| 160 | 170 | 177 | 184 | 193 | 203 | 215 | 227 | 241 | 256 | 272 |
Килограмм Жылкылардын салмагын болжолдоо Алдынкы буттардын артынан алып, жылкынын көкүрөгүнүн диаметрин чыгаргыла. Таблицанын жардамы менен анын салмагын тапкыла.

Жылкылардын болжолдуу салмагын аныктоо боюнча таблица
| Сантиметр ченеми | Салмак килограмм | Сантиметр ченеми | Салмак килограмм | |
|---|---|---|---|---|
| 66 cм | 36 кг | 129 cм | 188 кг | |
| 68 cм | 38 кг | 132 cм | 197 кг | |
| 71 cм | 40 кг | 134 cм | 207 кг | |
| 74 cм | 43 кг | 137 cм | 217 кг | |
| 76 cм | 46 кг | 139 cм | 228 кг | |
| 79 cм | 49 кг | 142 cм | 239 кг | |
| 81 cм | 54 кг | 145 cм | 251 кг | |
| 84 cм | 58 кг | 147 cм | 263 кг | |
| 86 cм | 63 кг | 150 cм | 276 кг | |
| 89 cм | 67 кг | 152 cм | 290 кг | |
| 91 cм | 72 кг | 155 cм | 304 кг | |
| 94 cм | 76 кг | 157 cм | 318 кг | |
| 96 cм | 82 кг | 160 cм | 333 кг | |
| 99 cм | 87 кг | 162 cм | 348 кг | |
| 101 cм | 94 кг | 165 cм | 364 кг | |
| 104 cм | 102 кг | 167 cм | 380 кг | |
| 106 cм | 109 kg | 170 cм | 396 кг | |
| 109 cм | 117 кг | 172 cм | 413 кг | |
| 111 cм | 125 кг | 175 cм | 430 кг | |
| 114 cм | 134 кг | 177 cм | 450 кг | |
| 116 cм | 143 кг | 180 cм | 470 кг | |
| 119 cм | 152 кг | 182 cм | 490 кг | |
| 122 cм | 161 кг | 185 cм | 505 кг | |
| 124 cм | 170 кг | 187 cм | 525 кг | |
| 127 cм | 179 кг | 190 cм | 545 кг |
Эчкилердин, койлордун салмагын болжолдоо Койдун же эчкинин алдыңкы буттарынын түбүнөн көкүрөгүн ченегиле. Таблицанын жардамы менен анын салмагын тапкыла.

Эчки жана койдун болжолдуу салмагын аныктоо боюнча таблица.
| Сантиметр ченеми | Салмак килограмм | Сантиметр ченеми | Салмак | |
|---|---|---|---|---|
| 25 cм | 2 кг | 68 cм | килограмм | |
| 28 cм | 2.5 кг | 71 cм | 34.5 кг | |
| 30 cм | 3 кг | 73 cм | 37.5 кг | |
| 33 cм | 4 кг | 76 cм | 40.5 kg | |
| 36 cм | 5 кг | 79 cм | 43.5 кг | |
| 38 cм | 6 кг | 81 cм | 46.5 кг | |
| 41 cм | 7.5 кг | 84 cм | 50.5 кг | |
| 43 cм | 9.5 кг | 86 cм | 55 кг | |
| 46 cм | 11.5 кг | 89 cм | 60 кг | |
| 48 cм | 13.5 кг | 91 cм | 65 кг | |
| 51 cм | 15.5 кг | 94 cм | 70 кг | |
| 53 cм | 17.5 кг | 96 cм | 75 кг | |
| 56 cм | 19.5 кг | 99 cм | 80 кг | |
| 58 cм | 22.5 кг | 102 cм | 85 кг | |
| 61 cм | 25 кг | 104 cм | 90 кг | |
| 63 cм | 28.5 кг | 107 cм | 95 кг | |
| 66 cм | 31.5 кг | 100 кг |
Эскертүү! Бул таблица арык кой-эчкилердин салмагын ашыкча көрсөтөт.